فرودگاه ادینبورگ، قدیمیترین فرودگاه اسکاتلند
فرودگاه ادینبورگ، که در صنعت هوانوردی با کدهای شناسایی EDI (یاتا) و EGPH (ایکایو) شناخته میشود، در ۱۰ کیلومتری غرب شهر زیبای ادینبورگ قرار گرفته است. این فرودگاه موفق شد با پذیرش بیش از ۹ میلیون مسافر در سال گذشته، برای نخستین بار در پنج سال اخیر، بالاتر از فرودگاه معروف گلاسکو قرار گیرد و عنوان پرترافیکترین فرودگاه اسکاتلند را به خود اختصاص دهد.
فرودگاه ادینبورگ در میان فرودگاههای بریتانیا نیز جایگاه مناسبی دارد و به لحاظ ترافیک مسافری، در رده هفتم و از نظر تعداد نشست و برخاست هواپیماها در جایگاه پنجم قرار دارد.
این فرودگاه یکی از شش فرودگاه معروف بریتانیایی است که زیر نظر گروه عمرانی فروویال اسپانیا اداره میشود.
فرودگاه ادینبورگ هاب دو شرکت هواپیمایی ارزانقیمت ایزیجت و رایانایر است، که در سالهای اخیر به جایگاه ویژهای در صنعت هواپیمایی اروپا دست یافتهاند.
ساختمان اصلی ترمینال کنونی
فرودگاه ادینبورگ در سال ۱۹۷۷ میلادی با نظارت «روبرت ماتیو»، معماربزرگ بریتانیایی، طراحی و ساخته شد، اما در سالهای اخیر نیز تحت نوسازی و بازسازی قرار گرفت و سالنهای جدیدی به آن افزوده شد.
برج مراقبت فرودگاه، کاملا نوساز است و از ساخت آن بیشتر از چند سال سپری نمیشود.
البته، طبق طرح جامع فرودگاه، ترمینال کنونی بازهم توسعه خواهد یافت و با ساخت تاسیسات و افزودن امکانات جدید، ظرفیت آن تا سال ۲۰۳۰ میلادی به ۲۶ میلیون نفر در سال خواهد رسید.
فرودگاه ادینبورگ در گذر زمان
فرودگاه کنونی ادینبورگ در سال ۱۹۱۵ با نام فرودگاه «ترن هاوس» افتتاح شد و در زمان جنگ جهانی نخست، شمالیترین پایگاه هوایی نظامیان بریتانیا به شمار میرفت.
در سال ۱۹۲۵ فرودگاه اندکی توسعه یافت و به محل استقرار یگانهای هوایی تبدیل شد. در آن زمان، فرودگاه دارای یک باند چمن موقتی بود و کلیه نشست برخاستها با استفاده از همان باند انجام میشد.
در سال ۱۹۱۸، با شکلگیری نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، وزارت دفاع فرودگاه را تملک کرد و نام آن را به «راف ترن هاوس» تغییر داد.
با آغاز جنگ جهانی دوم، به سرعت یک باند ۳۹۰۰ فوتی برای فرودگاه ساخته شد و هواپیماهای جنگنده و بمبافکن در فرودگاه مستقر شدند.
پس از پایان جنگ، فرودگاه هنوز هم در اختیار نظامیها قرار داشت، اما در سال ۱۹۷۴، با انجام نخستین پروازهای تجاری، فرودگاه به تدریج از حالت نظامی خارج شد و در اختیار هواپیمایی قرار گرفت.
در آن سال، شرکت هواپیمایی بریتانیا-اروپا، پروازهای منظمی را میان ادینبورگ و لندن بر قرار کرد و فعالیت تجاری فرودگاه آغاز شد. در سال ۱۹۵۲، باند فرودگاه توسعه یافت و طول آن به شش هزار فوت رسید.
در سال ۱۹۶۵، برای رفاه حال مسافران، یک ترمینال مسافری احداث شد و پس از پنج سال، تحت توسعه و بازسازی قرار گرفت. در سالهای پایانی دهه ۶۰، وزارت دفاع کلیه یگانهای خود را از فرودگاه خارج کرد و فرودگاه در اختیار وزارت هوانوردی قرار گرفت.
در سال ۱۹۷۱، گروه فرودگاهی بریتانیا مالکیت فرودگاه را در اختیار گرفت و با ساخت یک باند و ترمینال جدید، به سرعت عملیات عمرانی را در این فرودگاه آغاز کرد.
به رغم اینکه باند ۱۳/۳۱ فرودگاه (که اکنون ۱۲/۳۰ است) بازدهی خوبی داشت، اما علاوه بر قرار داشتن در مسیر باد مخالف، امتداد آن نیز به گونهای بود که مانع از توسعه باندهای دیگر میشد. به همین دلیل، ساخت باند جدیدی در دستور کار قرار گرفت و باند ۰۶/۲۴ به طول ۸۳۹۹ فوت در سال ۱۹۷۷ به پایان رسید.
ترمینال جدیدی نیز در مجاورت باند احداث و ترمینال قدیمی به ترمینال کارگو تبدیل شد.
در سالهای دهه ۸۰ میلادی، پروازهای بینالمللی فرودگاه ادینبورگ به پروازهای آمستردام و دوبلین محدود میشد، اما با خصوصیسازی فرودگاه در اوایل سال ۲۰۰۰، تعداد پروازهای بینالمللی به طور چشمگیری افزایش یافت.
طبق آمار رسمی اتحادیه بینالمللی فرودگاهها، فرودگاه ادینبورگ در سال ۲۰۰۹ میلادی، پذیرای ۹ میلیون و ۴۹ هزار و ۳۵۵ نفر بود و ۱۱۵ هزار و ۹۶۹ نشست برخاست در آن انجام شد.
طرح های عمرانی
در سال ۲۰۰۸، با هزینهای بالغ بر ۱۶ میلیون پوند، روکش سطوح پروازی کاملا نوسازی شد که پیشبینی میشود رو کش جدید به دلیل کیفیت مطلوب آن حداقل تا ۱۵ سال دیگر نیازی به تعویض نداشته باشد.
از دیگر طرحهای عمرانی فرودگاه میتوان به ساخت یک سالن زیبا برای مسافران خروجی اشاره کرد که با هزینهای بالغ بر ۴۰ میلیون پوند از دسامبر سال ۲۰۰۸ آغاز شده است.
۲۵۰میلیون پوند اعتبار نیز، برای نوسازی و بازسازی بخشهای مختلف فرودگاه در ۱۰ سال آینده در نظر گرفته شده است.
دسترسی به فرودگاه
امکان دسترسی به فرودگاه با استفاده از تاکسی و خودروی شخصی، از طریق یک بزرگراه چند بانده، میسر است.
سرویسهای منظم اتوبوسرانی هم مسافران را در فواصل زمانی کوتاه، در مسیر فرودگاه و مرکز شهر جا به جا میکنند.
در حال حاضر، فرودگاه به سامانه قطار درون شهری متصل نیست، گرچه فاصله فرودگاه تا اولین ایستگاه مترو بسیار اندک است. ناگفته نماند اتصال فرودگاه به سامانهی قطاردرون شهری در دستور کار قرار داشت که به دلیل مشکلات مالی و کمبود بودجه، در سال ۲۰۰۷ متوقف شد.
برگرفته شده از ماهنامه شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور