توسعه منابع انسانی و نیازهای آموزشی در راستای ظهور تکنولوژی ماهوارهای CNS/ATM
در گذشته ایجاد تحولات گسترده در حیطه هوانوردی به صورت تدریجی بوده و کاربران این صنعت عمدتا علیرغم اینکه ابزار و تکنولوژیهای مجهز و پیچیده آموزشی همیشه در اختیارشان نبوده است قادر بودند که با چالشهایی که احتمالا در اثر این تحولات بهوجود میآمد روبرو شده و در صدد رفع آنان برآیند. ولی ایجاد سیستم و تکنولوژی نوین ماهوارهای CNS/ATM بر پایه ابعاد مختلفی استوار است و ایجاد آنها منجر به بروز چالشهایی برای کاربران خواهد شد. ایکایو تحقیقات و بررسیهای مقدماتی را جهت تشخیص پیچیدگیهای آموزشی در زمینه سیستمهای CNS/ATM به انجام رسانده است. هدف این بررسی دستیابی به معیاری جهت تعیین میزان مناسب و مورد نیاز آموزش بوده است.
نتایج حاصل از این تحقیقات نشان داده است که:
الف- بسیاری از بخشهای اصلی هوانوردی در نتیجه ظهور تکنولوژی جدید CNS/ATM دچار تغییر و تحول گستردهای خواهد شد و در چنین شرایطی بازآموزی افراد در تعدادی از این بخشها الزامی خواهد بود.
ب- ایجاد تغییر و تحول از تکنولوژی زمینی به سوی تکنولوژی ماهوارهای بدان معنی خواهد بود که برخی از مشاغل در ساختار هوانوردی موجود دیگر به کار نخواهد آمد. همچنین تعدادی از سیستمهای جدید CNS/ATM پدیدار خواهند شد.
ج- در مرحله فاز انتقال نیز نیاز به توسعه آموزشی بسیار گستردهای خواهد بود بسیاری از پرسنل مجبور به فراگیری مجدد آموزشهای لازم در زمینه تکنولوژی تجهیزات و دستورالعملهای جدید خواهند بود.
نیازهای آموزشی سیستمهای CNS/ATM میتواند در سه طبقه به شرح ذیل قرار گیرند:
آموزش پایه (مبانی):
آموزش مقدماتی در زمینه اصول پایه علوم ارتباطات دیجیتالی اتوماسیون ارتباطات ماهوارهای و شبکههای کامپیوتری قبل از فراگیری آموزشهای تخصصی
آموزش ویژه طراحان فازهای اجرایی:
ویژه مدیران ارشد است که مسوول طراحی فازهای اجرایی سیستمهای CNS/ATM و ترافیک هوایی از بعد عملیاتی هستند.
آموزش مشاغل خاص:
این بخش از آموزش ویژه پرسنلی است که مدیریت اداره و نگهداری سیستمها را برعهده دارند.
آموزش مبانی (پایه):
نیازهای آموزشی بیشتر در رابطه با آموزش پایه به شرح ذیل است:
- سیستمهای CNS/ATM
- ارتباطات دیجیتال
- مبانی کامپیوتر
- ارتباطات کامپیوتر شامل شبکههای محلی – جهانی
- سیستمهای استاندارد یا Open System Interconnection (OSI)
- سیستمهای ارتباطی ماهوارهای که برای امور ثابت و متحرک مورد استفاده قرار میگیرد
- سیستمهای ناوبری ماهوارهای
- اتوماسیون
- اصول مدیریت ترافیک هوایی
- بانکهای اطلاعاتی هوانوردی
طراحی فازهای اجرایی سیستمهای CNS/ATM - نیازهای آموزشی
سیستمهای موجود ارتباطی- ناوبری و نظارتی اغلب توسط خود کشورها به طور انفرادی و مستقل طراحی اجرا و اداره شده است. سیستمهای جدید CNS/ATM از آنجا که دارای ماهیت جهانی است لذا طبعا بایستی در یک سطح جهانی یا منطقهای طراحی و اجرا گردد. در این رابطه بایستی آموزش لازم در بخشهای ذیل به مدیران ارشد فنی داده شود که شامل :
- بخش ارتباطات در زمینههای: (Aeronautical Mobile Satellite Service) AMSS
- سرویسهای ماهوارهای متحرک هوانوردی
- لینکهای ارتباطی (Vhf Data Llink ) VDL
- (High Frequency )HF
- رادارهای ثانویه SSR mode ، S
- شبکه ترافیک هوایی (AFTN)
- بخش ناوبری در زمینههای :
- سیستم ناوبری جهانی ماهوارهای و نیز تجهیزات الحاقی استاندارد
- بخش نظارتی در زمینههای:
- رادارهای ثانویه (SSR mode S,C,A )
- سیستم ADS
- سیستم (ADS-B) Broadcast Automatic Dependent Surveillance با انتشار موقعیت هواپیما از طریق ماهواره به مرکز کنترل و نیز سایر هواپیماها
- (Aviation Safety Analysis System) ASAS سیستم آنالیز ایمنی هوانوردی
– موضوعات سازمانی اقتصادی گواهینامهها و سایر موارد عملیاتی
طراحی عملیاتی فاز اجرایی مدیریت ترافیک هوایی (ATM)- نیازهای آموزشی
مدیران ارشد عملیاتی که طراحی فاز انتقال به سیستم جدید را بهعهده خواهند داشت بایستی در زمینههای ذیل نیز آموزش ببینند:
- تکنیکهای تحلیل وضعیت اقتصادی (سود-زیان) و پیشبینیهای ترافیکی
- مدیریت ترافیک هوایی:
*طراحی فضایی
*سیستمها و دستورالعملهای مربوط به مدیریت جریان ترافیک هوایی ATFM
(Air Traffic Flow Management)
*سیستمها و دستورالعملها مربوط به ترافیک هواییATS
* بخشهایی از عملیات پروازی که در حیطه مسوولیتهای مدیریت ترافیک هوایی است.
- طراحی پروژه فاز اجرایی و انتقال سیستمهای CNS/ATM
- طراحی منابع انسانی و موارد آموزشی
- استفاده از اتوماسیون در سیستمهای جدید
- موضوعات عملیاتی و کنترل کیفی که مربوط به بانکهای اطلاعاتی هوانوردی است
استراتژی دراز مدت برای آموزش مشاغل خاص در رابطه با سیستمهای CNS/ATM
ایکایو سیاستهایی را در خصوص استراتژی دراز مدت در زمینه آموزش CNS/ATM تعریف نمودهاست که از 3 ضابطه اصلی تشکیل شدهاست. نخست ارایه آموزشهای هوانوردی که در حیطه مسوولیتهای کشورهای عضو است. دوم برنامه آموزش هوانوردی ایکایو که بهگونهای است که همکاری متقابل بین کشورهای عضو را در زمینه آموزش پرسنل هوانوردی توصیه مینماید و نهایتا سازمان ایکایو مستقیما در فعالیت آموزشگاهها دخالت و مشارکت نمینماید اما کشورهای عضو رادر انجام چنین تسهیلاتی تشویق و توصیه مینماید.
استراتژی ذیل شامل سه بخش اصلی است و جهت تسهیل نمودن همکاری بینالمللی در زمینه توسعه مفاد آموزشی CNS/ATM طراحی شده است.
الف- شناخت اولیه نیازها و اولویتهای آموزشی CNS/ATM
از آنجا که در پیادهسازی سیستمهای جدید استاندارد سازی و توسعه مفاد آموزشی امری اجتناب ناپذیر است الزامی است که طرحی برای توسعه هماهنگ و یکپارچه مفاد آموزشی ایجاد گردد. در هر رویکرد سیستماتیک طرحی موثر و مقرون به صرفه خواهد بود که نیازها و اولویتهای آموزش روز آن به طور واضح مشخص شده باشد.
ب- هماهنگسازی و طراحی فازهای توسعه آموزشی CNS/ATM در سطح منطقهای انجام پذیرد.
در حال حاضر هماهنگسازی آموزشی که حاصل تلاشهای هماهنگ شده منطقهای است در حال پیشرفت است. اما هنوز نواقص و کمبودهایی در این رابطه موجود است.
ج- مشارکت موثر کشورها در برنامه آموزش هوایی Train Air
در سال 1990 ایکایو برنامه آموزش هوایی را جهت ارتقای سطح آموزش هواپیمایی کشوری ایجاد نمود. این برنامه چها رچوبی را برای هماهنگسازی توسعه آموزشی در سطح جهانی ارایه میدهد.شرایط عضویت در برنامه آموزش Train Air برای کلیه مراکز آموزش هواپیمایی کشوری که تحت پوشش دولت فعالیت مینمایند آزاد است. مشارکت سایر مراکز آموزش هواپیمایی نیز در حال بررسی است.
توسعه منابع انسانی در طی فاز انتقال
هدف اصلی از توسعه منابع انسانی کمک به سازمانها جهت رویارویی با چالشهایی است که در نتیجه ایجاد تغییرات شکل میگیرند و نیز سازگاری با شرایطی جدید و رسیدن به سطح مطلوب عملکرد انسانی است. به دنبال ظهور این تغییرات مدیرانی که مسوول توسعه منابع انسانی هستند بایستی به بازنگری ساختارهای سازمانی طراحی منابع مورد نیاز انسانی نحوه انتخاب و گزینش کارکنان جدید و طراحی برنامههای توسعه آموزشی بپردازند.
در طراحی منابع انسانی بایستی موارد ذیل مورد توجه قرار گیرد:
الف- با اجرای کامل سیستم جدید نیازی به برخی مشاغل موجود نخواهد بود.
ب- تعدادی از مشاغل جدید در نتیجه ایجاد و اجرای سیستم جدید به وجود خواهند آمد.
ج- بسیاری از مشاغل موجود به آموزش تکمیلی برای هماهنگی با سیستم جدید نیاز خواهند داشت.
طرحهای توسعه منابع انسانی بایستی نیازهای احتمالی را حداقل برای پنج سال آینده در برگیرند. ارزیابی نیازهای انسانی و پرسنلی طی 5 سال آینده میتواند مبنای مهمی را برای شکلدهی طرحهای آتی منابع انسانی ایجاد نماید .بیشتر کشورها اخیرا این نوع تحلیل را به انجام رساندهاند . تحلیل مورد بحث میتواند با توجه به چارت پرسنلی موجود صورت گیرد سپس میزان کمبود پرسنل و یا مازاد پرسنل میزان بازنشستگیها و (کاهش بهدور از انتظار پرسنل) برای یک دوره 5 ساله طرحریزی شود.
کاهش بهدور از انتظار پرسنل یعنی از دست دادن کارکنان به علت کاهش بالقوه در استخدام کارکنان بازنشتگی نابهنگام استعفای کارمند و یا فوت کارمند است. اگر این دادهها در دسترس نباشد میانگین سه درصد کاهش پرسنلی در سال معیار محاسبه قرار میگیرد.
در نهایت با توجه به موارد اشاره شده از آنجا که یکی از ارکان مهم در اجرای جهانی سیستمهای ماهوارهای CNS/ATM عوامل انسانی است لذا طراحی و برنامهریزی دقیق در این خصوص و نیز ارایه آموزشهای لازم به کادر فنی و نیز مدیران عملیاتی از جمله ضروریات میباشد. بنابراین به کشورها توصیه میشود در رابطه با این مهم نهایت تلاش خود را به انجام رسانند تا همگام با عصر ماهواره و دیجیتال بتوانند نهایت بهرهبرداری را از تجهیزات روز دنیا نمایند.
تصحیح شده از ماهنامه شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور