eTOD : Electronic Terrain Obstacle Data
در تاریخ 23 فوریه 2004 اصلاحیه شماره 33 ایکایو به تصویب رسید که فصل 10 به عنوان فصل جدیدی به انکس 15 اضافه گردید. اسم این فصل جدید eTOD می باشد. هدف از این فصل، تدوین مقررات جمعآوری اطلاعات عوارض طبیعی زمین و موانع مصنوعی به صورت دادههای الکترونیکی میباشد. این موضوع اولین بار در سال 1998 در اجلاس AIS/MAP ایکایو مطرح گردیده است.
تعریف eTOD به زبان ساده :
eTOD یک استاندارد و توافق جهانی است برای داشتن یک پایگاه داده عوارض طبیعی و مصنوعی زمین برای یک پرواز ایمن تحت شرایط IMC هنگامیکه خلبان قادر به دیدن این موانع به دلیل دید کم، هوای ابری یا باران و برف شدید نمیباشد. از دیگر موارد استفاده آن هنگامی است که یک پرواز VFR که قادر به ناوبری و ادامه مسیر نمیباشد، از عوارض و موانع اطراف خود مطلع باشد. از کاربردهای بسیار مفید آن هنگام بروز موارد اضطراری است که هواپیما مجبور به نشستن در مناطق خارج از فرودگاهها و خالی از سکنه است و با استفاده از داشتن این اطلاعات بهراحتی می تواند زمینهای مسطح به همراه جنس زمین مربوطه را داشته و تصمیمگیری نماید. همچنین جلوگیری از برخورد پروازهای IFR به دلیل خطای ناوبری با موانع و عوارض طبیعی زمین از مهمترین مزایای آن میباشد.
کاربرد و فواید eTOD :
مجموعه اطلاعات الکترونیکی عوارض طبیعی زمین و موانع مصنوعی که با اطلاعات هوانوردی مربوطه ترکیب میگردد جهت استفاده در موارد کاربردی زیر توسط مشترکان مورد استفاده میگیرد:
GPWS( Ground Proximity Warning System ) و MSAW (Minimum Safe Altitude Warning)
در نوشتن دستورالعمل اضطراری برای مواقع اضطراری در هنگام برخاستن و یا انصراف از تقرب
آنالیز محدودیتها و قابلیتهای هواپیما
طراحی دستورالعملهای پروازی با دستگاه شامل Circling App
تعیین دستورالعمل اضطراری انحراف از مسیر و یا موارد اضطراری جهت نشستن در طول مسیر ( Airway )
A-SMGCS:Aerodrome-Surface Movement Guidance and Control System
نقشههای هوانوردی و پایگاه دادههای داخل هواپیما
سیمولاتور پرواز آموزش خلبانان
دید و تصویر به صورت شماتیک از موانع
محدودیتهای موانع اطراف فرودگاهها/هلیپورتها
بیشترین فایدهی eTOD برای شرکتهای هواپیمایی میباشد.
مناطق تحت پوشش دادههای عوارض طبیعی زمین و موانع مصنوعی:
جهت پوشش دادن نیازهای ناوبری هوایی و موارد کاربرد eTOD ذکر شده در بالا اطلاعات عوارض طبیعی زمین و موانع مصنوعی بایستی طبق مناطق زیر جمعآوری گردد:
منطقهی 1: تمام قلمرو حاکمیت یک کشور(FIR)
منطقهی 2: TMAها
منطقهی 3: فرودگاهها / هلیپورتها
منطقهی 4 : مناطق حساس و عملیاتی ILS CAT II & III
منطقهی 1 بایستی شامل تمامی قلمرو یک کشور شامل فرودگاهها و هلیپورتها باشد. منطقهی 2 بایستی شامل TMA هایی که در AIPآن کشور ثبت شده است باشد یا محدودهای به شعاع 45 کیلومتر از ARP (هر کدام که کوچکتر است).
در یک فرودگاه یا هلیپورت IFR وقتی که یک TMA ایجاد نشده است منطقهی 2 بایستی داخل شعاع 45 کیلومتری از ARP باشد.
در یک فرودگاه یا هلیپورت IFR منطقهی 3 بایستی شامل ناحیهای از لبهی باند تا فاصلهی 90 متری از خط مرکزی باند باشد و برای سایر مناطق MOVEMENT AREA ناحیهی 50 متر از منطقهی مورد نظر (مثلا 50 متر از خط مرکزی تاکسیوی) باشد.
منطقهی 4 محدود به باندهایی که مجهز به تقرب دقیق ILS CAT II/III است میباشد و در جاییکه جزییات موانع وعوارض طبیعی زمین برای پرواز یک هواپیما به وسیلهی ارتفاع سنج رادیویی ضروری به نظر میرسد و اطلاعات موانع بر روی تعیین Decision Height (DH) اثر دارد.عرض این منطقه بایستی 60 متر از طرفین خط مرکزی باند و طول آن برابر 900 متر از آستانهی اندازهگیری شده با خط مرکزی باند باشد.
مجموعهی الکترونیکی اطلاعات عوارض طبیعی زمین بایستی به صورت سه بعدی (موقعیت و ارتفاع) و به صورت شماتیک شامل خصوصیات ظاهری زمین مثل کوهها، تپهها، دامنههای کوهها، درهها، ساحل رودخانهها، یخچالهای دایمی و برف به جز موانع مصنوعی نشان داده شود.
یک پایگاه دادهای موانع مصنوعی بایستی شامل مجموعهی دیجیتالی از اطلاعات موانعی که دارای ارتفاع قابل ملاحظه وخصوصیات ظاهری که از اطراف خود متمایز میباشند و برای عملیات پروازهواپیما خطرناک است، باشد.
این اطلاعات بایستی شامل اطلاعات دیجیتالی و نشان دهندهی موقعت ارتفاع و ابعاد موانع ساخت بشر باشد. این موانع نبایستی جزو اطلاعات عوارض طبیعی باشد و بایستی به صورت نقطه خط و یا چندضلعی در این پایگاه داده نشان داده شوند.
مضمون اطلاعات وخصوصیات عوارض طبیعی و موانع مصنوعی زمین بایستی به صورت شماتیک نشان داده شود. این نمای شماتیک از عوارض طبیعی و موانع مصنوعی زمین بایستی خصوصیات و ویژگیهایی شبیه به عوارض و موانع اصلی داشته باشد. حتی منطقهی تحت پوشش مانع یا عوارض بایستی به صورت شماتیک با واقعیت برابری داشته باشد.
در نگهداری اطلاعات عوارض طبیعی زمین بایستی موانع مصنوعی بهگونهای باشند که خاصیت به روز شدن اطلاعات را داشته باشند.
کشورهای عضوبایستی از آماده شدن eTOD تا تاریخ 20 نوامبر 2008 برای مناطق 1و4 همچنین تا تاریخ 18 نوامبر 2010 برای مناطق 2و3 بر اساس خصوصیات ذکر شده اطمینان حاصل نمایند.
با تشکر از مهندس جوانکار
برگرفته شده از ماهنامه تخصصی جامعه متخصصین مراقبت پرواز (کنترل ترافیک هوایی) ایران
دانلود انکس 15 و انکس 4 ایکایو
دانلود دستورالعمل eTOD تهیه شده توسط ایکایو (سند 9881)
*بعد از دانلود، فایلها را از حالت zip خارج نموده و اجرا نمایید.(دانلود نرمافزار WinRar)
*استفاده از این اسناد به هیچ عنوان برای اهداف عملیاتی توصیه نمیشود.