آشنایی کلی و مختصر با تکنولوژی CNS/ATM
تعاریف
تکنولوژی CNS/ATM در صنعت هوانوردی آینده، مورد استفاده کشورها قرار خواهد گرفت. CNS مخفف کلمات Communication (ارتباطات)، Navigation (ناوبری) و Surveillance (رادار نظارتی) میباشد و ATM مخفف Air Traffic Management (مدیریت ترافیک هوایی) است.
تاریخچه
در دهههای 1980 و 1990 صنعت حمل و نقل هوایی به سرعت رشد کرد. مسافرتهای هوایی با پروازهای برنامهریزی شده سالیانه به میزان 5 درصد افزایش پیدا کرد و تعداد پروازها نیز سالیانه 7/3 درصد افزایش پیدا کرد. همچنین در سال 2004 تعداد پروازهای مسافربری برنامهریزی شده، به میزان فزایندهای رشد پیدا کرد. این ترافیک پروازی رو به افزایش نیازمند تکنولوژی پیشرفتهای است.
در سال 1980 سازمان هواپیمایی کشوری جهانی (ایکایو) در سیستمهای ناوبری هوایی کنونی، محدودیت ایجاد کرد و برای قرن بیست ویکم، ورود سیستمهای بهینه و بهبودیافته شده را ضروری اعلام نمود.
مسلما هزینه بالای خرید تجهیزات ناوبری و ارتباطی جدید، یکی از مشکلات سرراه است. در عوض، افزایش ایمنی پروازها و افزایش بازدهی در صنعت هوانوردی از مزایای آن است.
اهداف ایکایو
در سال1983، ایکایوکمیتهی مخصوصی را در مورد سیستم ناوبری هوایی آینده تشکیل داد که در آن مفاهیم جدید و تکنولوژی، ارزیابی و تحقیق میشود که برای مدت 25 سال آینده برنامهریزی شده است.
در سال 1988 این کمیته کار خود را به اتمام رسانده و گزارش نهایی را در مورد محدودیتها و مشکلات سیستمهای کنونی اعلام نمود. این کمیته، تکنولوژی ماهوارهای را بر اساس سیستم ناوبری هوایی آینده، طرحریزی کرده است.
اصلیترین اهداف کمیتهی مذکور، طرحریزی تکنولوژی ماهوارهای است که جوابگوی ترافیک هوایی حجیم و بدون محدودیتهای ناوبری و براساس تکنولوژی جدید است.
در سال 1988 این کمیته، برنامهی CNS را برای بهبود ATM ارایه نمود.
در سال 1993 طرح جهانی مذکور، کامل شد. هدف برنامهی CNS/ATM، ایجاد تکنولوژی دیجیتال شامل سیستمهای ماهوارهای اتوماتیک است. و پشتیبانی کنندهی سیستم مدیریت ترافیک جهانی هوایی است.
بهبود سطح ایمنی، بهبود بازدهی کلی، افزایش ظرفیت ترافیک هوایی و به حداقل رساندن تعداد تجهیزات ناوبری از دیگر اهداف CNS/ATM است.
کشورهای حوزهی خاورمیانه که در مورد این تکنولوژی برنامهریزی کردهاند شامل 8 کشور بحرین، مصر، ایران، اردن، عمان، عربستان سعودی، امارات متحدهی عربی و لبنان هستند. سیستم جدید ارتباطی، مزیتهای زیادی دارد مثل برد زیاد ارتباطی، بهبود تبادل اطلاعاتی VHF و HF و Modes و یا ارتباطات ماهوارهای زمینی، هوایی است.
موقعیت ماهوارهها
ماهوارهها در مدارهای 67، (ماهواره LEO) و 21، (ماهواره MEO) و 3، (ماهواره GEO) قرار میگیرند و موقعیتهای خود را به صورت چهار بعدی به هواپیما ارسال میکنند.
مدار LEO مدار نزدیک به سطح زمین است و حدود 1000 کیلومتر از سطح زمین فاصله دارد. مدار MEO، حدودا 20000 کیلومتر و مدار GEO، در حدود 36000 کیلومتر از سطح زمین فاصله دارد.
ماهوارههای مدار MEO، عمدتا ماهوارههای ناوبری هستند. ماهوارههای مدار GEO هم بیشتر از 78درجه را پوشش نمیدهند. این ماهوارهها ساخت شرکت IRIDIUM هستند و پوشش جهانی دارند.
در آیندهی نزدیک تنها با استفاده از این سیستم ماهوارهای فعالیتهای هوانوردی صورت خواهد گرفت که بصورت یکپارچه و همگانی در سطح جهانی خواهد بود.
تهیه: مهندس قاسمزاده
کنترلر برج مراقبت پرواز (کنترل ترافیک هوایی) فرودگاه تبریز