فرودگاههای سبز
مقدمه
ابداع روشهای نو در حمل و نقل از جمله عوامل کلیدی در کاهش میزان مصرف انرژی است. صنعت هوانوردی سهم قابل تاملی در آلودگی هوای جهانی از جمله در تولید گاز co2 دارد.
این صنعت در حال حاضر 13 درصد از کل co2 حاصل از حمل و نقل جهانی و 2 درصد از کل co2 منتشر شده در دنیا را تولید میکند. اما بدون شک نقش آن در آلودگی هوا بیش از این اعداد و ارقام است.
از 2 درصد سهم گفته شده 10 تا 15 درصد آن مربوط به فرودگاههاست، که از این میزان همه آن مستقیما تحت کنترل فرودگاه نیست.
مثلا حدود 50 درصد آلودگیهای ایجاد شده در محیط فرودگاه در نتیجه تاکسیکردن هواپیما و زمان انتظار آنها برای پرواز است.
دومین عامل مهم آلودگی فرودگاه از نظر co2 مربوط به حمل و نقل مسافران برای پرواز پرسنل و خدمات و تحویل از فرودگاه و به مقصد فرودگاه است که تا 40 درصد co2 تولیدی فرودگاه را شامل میشود.
هر چند که فرودگاهها خود به طور مستقیم نقش کمی در تولید co2 دارند اما به هر حال میتوانند به طور جدی با احساس مسوولیت در جهت کاهش آلودگی هوا تمام تلاش خود را انجام دهند.
نکته قابل توجه این است که راهحل خاصی را نمیتوان برای صرفهجویی انرژی برای همه فرودگاهها مناسب دانست؛ اما برای شروع برای یک فرودگاه الگو میتوان موارد زیر را در نظر گرفت:
بعد از نشستن و قبل از برخاستن هواپیما
استفاده از تکنولوژی LED در چراغهای مناطق پروازی از چند سال پیش در چراغهای تاکسیویها معمول شده است، اما استفاده از آن در چراغهای اصلی باند نیز در شرف اجرا است. در این نوع چراغها بسته به نوع خطوط اصلی میتوان تا 80 درصد در انرژی صرفهجویی کرد. در این سیستم علاوه بر صرفهجویی در مصرف انرژی تعمیر کمتری نیز نیاز است.
بهینه کردن زمان تاکسی و همچنین اقدام شرکتها در خاموش کردن یکی از موتورها در هنگام تاکسی و تحویل مناسب برق و هوای تهویه شده به هواپیمای پارک شده که هواپیما را بینیاز از روشن کردن موتور بکند از عوامل موثر در این زمینه است.
در خارج از حیطه هواپیماها، ناوگان زمینی نیز نقش مهمی دارد.
استفاده از ماشینهای هیبریدی و بکارگیری اتوبوسهایی که با آخرین تکنولوژیهای روز از قبیل تکنولوژی ذخیره انرژی حاصل از ترمز کار میکنند میتواند تا 40 درصد در ذخیره سوخت موثر باشد.
در داخل ترمینال
در ارتباط با ساختمانهای فرودگاه و به خصوص ترمینال آن، فرصتهای زیادی برای صرفهجویی در مصرف انرژی وجود دارد.
فرودگاههای به اصطلاح سبز به فرودگاههایی گفته میشود که با بیشترین تولید هوای مطبوع با بهترین استفاده از منابع طبیعی و روشنایی روز و بیشترین میزان رضایت مسافران و پرسنل ایجاد شوند.
اکنون ثابت شده است که ساختمانهای به اصطلاح سبز هزینههای کلی را کاهش داده و بهرهوری پرسنل را بهبود میبخشند.
امروزه یکی از تغییرات مهم در تکنولوژی ساخت ساختمانها حرکت به سوی استفاده از سیستمهای کنترل مرکزی است.
این سیستمها سه مزیت عمده دارند که عبارتند از :
1) بهبود ارتباطات
2) بهبود کارآیی عملیاتی
3) صرفهجویی در مصرف انرژی
سیستم تهویه کنترل شده
در این روش با استفاده از حسگرهای تعبیه شده در داخل ترمینال هنگام شلوغی ترمینال و کاهش کیفیت هوا یا هنگام وجود دمای نا مطبوع ، حجم هوای مطبوع تولید شده با دمای مناسب به طور خودکار افزایش مییابد تا کیفیت هوا در حالت بهینه باقی بماند.
استفاده از لامپ های LED با تکنولوژی جدید در داخل ترمینال و همچنین در پارکینگ، آشیانه و راههای دسترسی میتواند تا 80 درصد باعث صرفهجویی در انرژی شود ضمن اینکه این لامپها به علت عمر بیشتر نیاز به تعمیر کمتری دارند.
این لامپها با توجه به نور طبیعی داخل و همچنین بسته به استفاده مسافران از مکانهای مختلف کنترل میشوند.
در حوزه IT
در این حوزه دو راه کار اساسی وجود دارد.
اول بهینهسازی نرمافزاری سیستم در جهت پردازش، مثلا در زمینه مدیریت منابع، مدیریت پروازها و عملیات فرودگاهی و در نتیجه تصمیمگیری بهتر در جهت صرفهجویی بیشتر.
دوم استفاده کاربران از یک Server مشترک و قوی به جای استفاده از PC وServer های متعدد. به این طریق میتوان تا 80 درصد در مصرف انرژی صرفهجویی کرد.
تولید انرژی
امروزه استفاده از روشهای سنتی با استفاده از چندین بویلر، چیلر، و در مواردی ژنراتور تولید برق محلی با صرفه نیستند مخصوصا اگر به صورت مرکزی مانیتور و کنترل نشوند.
بهترین کارآیی زمانی حاصل میشود که به جای استفاده از چندین سیستم جداگانه از یک سیستم یکپارچه مثلا یک دستگاه مدرن گازی تولید انرژی و گرما استفاده شود که در این روش بیش از 50 درصد در مقایسه با سیستمهای قدیمی صرفهجویی میشود.
ترافیک خارجی فرودگاه
ترافیک راههای زمینی خروجی از فرودگاه دومین عامل عمده تولید co2 در محوطه فرودگاهی می باشد.
دسترسی آسان به راههای ریلی سریعالسیر جابجایی آسان اتومبیلها در جادههای مواصلاتی به فرودگاه، دسترسی به تاکسیهای ارزانقیمت عدم دریافت عوارض از خودروهای الکتریکی و پارکینگ VIP برای خودروهای کمآلاینده تنها مثالهایی برای کاهش آلایندههاست.
کاهش بیشتر آلایندگی با استفاده از سیستم راهنمایی برای پارکینگ میسر خواهد بود، بدینترتیب که این سیستم با راهنمایی خودرو به مکانهای خالی، تردد خودروها را کاهش میدهد.
غلبه بر مشکلات
هرچند راهحلهای ذکر شده در بالا نقش عمدهای در کاهش آلودگی هوا دارند اما با این وجود موانعی برای اجرای آنها وجود دارد. مهمترین مشکل عدم یکپارچه بودن قسمتهای مختلف در یک فرودگاه است که باعث بروز مشکل در تصمیمگیری می شود. مانع دوم وجود ساختمان و سیستمهای قدیمی است که امکان بهروزآوری آنها را محدود میکند.
با وجود این مشکلات بدون پیگیری از جانب مقامهای بالاتر کسی به دنبال حل مشکلات نخواهد بود. همچنین، یک راهحل برای استفاده از سرمایهگذاری بخش خصوصی استفاده از بودجه خود پیمانکار برای بهروزآوری سیستمها میباشد. بدین نحو که بعد از تحویل سیستمهای جدید هزینه صرفهجویی شده برای چند سال به پیمانکار داده میشود و پس از طی این مدت این هزینه صرفهجویی شده به بودجه فرودگاه اضافه میشود.
فرودگاههای سبز به همان مقدار که باعث کاهش آلودگی میشوند به همان نسبت نیز هزینه کار را کاهش میدهند و باعث رضایت مسافران نیز میشوند.
افزایش میزان یکپارچگی سیستمها و پردازش اطلاعات در عملیات فرودگاهی باعث افزایش کارآیی عملیاتی در فرودگاه میشود که این خود باعث کاهش مصرف انرژی و کاهش میزان آلایندهها خواهد بود.
روند فوق بدون شک ادامه خواهد یافت. همچنین نیاز به شفافسازی بیشتر مستلزم در یافت اطلاعات از سیستمهای مرتبط تجزیه تحلیل آنها و گزارش آنها برای اهداف عملیاتی خاص و غیره میباشد. بنابراین در آینده فرودگاهها قدرت انتخاب کمتری خواهند داشت و این انتخاب بر سر سرمایهگذاری و یا عدم سرمایهگذاری در فنآوریهای جدید نخواهد بود، بلکه انتخاب بین فنآوریهای پیشرفته موجود بر اساس بیشترین سود و کمترین هزینه و شرایط خاص هر فرودگاه خواهد بود.
همچنین انتخاب پیمانکار واجد شرایط که شرایط فرودگاه (شرایط مالی، فرهنگی و عملیاتی) را کاملا درک کرده باشد و قادر به حل مشکلات با توجه به این عوامل باشد از اهمیت ویژهای برخوردار خواهد بود.
ترجمه و تالیف: مهندس رامین جوانکار 18/05/90
کنترلر مراقبت پرواز (کنترل ترافیک هوایی) فرودگاه تبریز
بر گرفته شده از نشریه Airport